Meditasyonla ilgili en yaygın beklentilerden biri şudur:
Zihin susmalı.
Düşünceler bitmeli.
İçeride tamamen boşluk oluşmalı.
Ancak bu beklenti meditasyonu daha başlamadan bir mücadeleye dönüştürebilir.
Kişi oturur.
Bir düşünce gelir.
“Olmaması gerekiyordu.”
Başka bir düşünce gelir.
“Yine meditasyondan çıktım.”
Sonra zihni kontrol etmeye çalışır.
Böylece düşüncelerin üzerine bir de düşünceleri susturma çabası eklenir.
Pleiades yaklaşımında meditasyon için zihnin tamamen susması gerekmez.
Özellikle aktivasyon sonrasında meditasyon hâline geçiş, düşüncelerin ortadan kalkmasına bağlanmaz.
Gözler açık olabilir.
Çevrede sesler olabilir.
Düşünceler devam edebilir.
Ama kişi yine de daha geniş bir içsel alan içinde kalabilir.
Bu nedenle temel ayrım şudur:
Zihnin sessiz olması ile zihnin merkez olmaktan çıkması aynı şey değildir.
Zihni susturmaya çalıştığında gerçekte ne olur?
Bir düşünceyi istemediğini düşün.
“Bunu düşünmeyeceğim.”
Şimdi zihnin ne yapması gerekir?
Önce hangi düşünceyi düşünmemesi gerektiğini hatırlaması gerekir.
Böylece düşünce yine merkezdedir.
Meditasyonda:
“Düşünmemeliyim.”
dediğinde de benzer bir mekanizma çalışır.
Zihni kontrol etmeye çalışan başka bir zihinsel hareket ortaya çıkar.
Kişi sessizliğe ulaşmak isterken kendi içinde yeni bir çatışma yaratabilir.
Bu nedenle zorla susturma, meditasyonun özüne ters bir hareket hâline gelebilir.
Zihin neden düşman değildir?
Çünkü düşünmek insan yapısının doğal işlevlerinden biridir.
Zihin karşılaştırır.
Hatırlar.
Planlar.
Bağlantı kurar.
İhtimalleri değerlendirir.
Sorun zihnin bulunması değildir.
Sorun, insanın kendi varlığının tamamını zihinsel hareketle özdeşleştirmesidir.
Bir düşünce gelir.
Ve hemen gerçeğe dönüşür.
“Bunu yapamam.”
Kişi artık yalnızca bir düşünce yaşamıyordur.
Kendini gerçekten yetersiz hissetmeye başlamıştır.
Meditasyon burada düşünceyi yok etmek yerine başka bir kapasite açabilir:
Düşüncenin düşünce olduğunu görebilmek.
Düşünceyi görmek ne demektir?
Örneğin zihinden şu geçiyor:
“Yarın kötü bir şey olacak.”
Normalde bu düşünceyle birlikte senaryo başlar.
Sonuçlar düşünülür.
Kaygı yükselir.
Beden gerilir.
Ama meditasyon alanında aynı düşünce ortaya çıktığında bir noktada şunu fark edebilirsin:
“Gelecekle ilgili bir korku düşüncesi var.”
İçerik aynı olabilir.
Ama ilişki değişmiştir.
Birinde düşüncenin içindesin.
Diğerinde düşünceyi fark ediyorsun.
İşte meditasyonun temel dönüşümlerinden biri burada ortaya çıkar.
Zihin sustuğunda meditasyon daha mı derindir?
Her zaman değil.
Zihinsel sessizlik çok güzel bir deneyim olabilir.
Düşünceler azalır.
Alan geniş hissedilir.
Derin bir sakinlik oluşabilir.
Ama bunu meditasyonun tek başarı ölçüsü hâline getirmek yanıltıcıdır.
Bir insan hiçbir düşünce olmadan oturabilir ama farkındalığı oldukça bulanık olabilir.
Başka biri düşüncelerin varlığını net biçimde fark ederken çok güçlü bir içsel açıklık taşıyabilir.
Bu nedenle düşünce miktarı ile meditasyon derinliği arasında mekanik bir ilişki kurmak doğru değildir.
Pleiades aktivasyonundan sonra neden zihinsel sessizlik şart değildir?
Çünkü aktivasyon sonrası meditasyon hâline geçiş, klasik konsantrasyon yöntemlerindeki gibi zihnin adım adım kontrol edilmesine bağlı olmayabilir.
Kişi oturur.
Aktivasyon sırasında tanınmış olan içsel hatta geçmesine izin verir.
Beden ve farkındalık bu hâli tanımaya başlamıştır.
Bu sırada düşünceler bulunabilir.
Ama meditasyon alanı yine de devam edebilir.
Bu önemli bir farktır.
Meditasyona girmek için:
“Önce zihnimi susturmalıyım.”
şartı ortadan kalkar.
O zaman meditasyon sırasında düşüncelerle hiç ilgilenmiyor muyuz?
Onları bastırmıyoruz.
Ama her birinin peşinden de gitmiyoruz.
Bir düşünce gelir.
Fark edilir.
Sonra başka bir şey olur.
Beden hissedilir.
Bir ses duyulur.
Alan devam eder.
Düşünceyi ortadan kaldırmak için özel bir mücadele gerekmez.
Bu yaklaşım zamanla düşüncelerin yoğunluğunu da değiştirebilir.
Çünkü düşünce zincirlerini besleyen sürekli katılım azalır.
Bir düşünce nasıl büyür?
İlk düşünce:
“Beni neden aramadı?”
Sonra:
“Demek ki önemsemiyor.”
Sonra:
“Zaten hep böyle oluyor.”
Sonra geçmiş ilişkiler.
Sonra gelecek hakkında tahminler.
İlk düşünce birkaç saniyelikti.
Ama insan ona enerji verdiğinde bütün bir hikâye oluştu.
Meditasyonda değişen şey düşüncenin ilk ortaya çıkışı olmak zorunda değildir.
Hikâyeye dönüşme süreci kısalabilir.
Zihni susturmak yerine düşünce zincirini beslememek
Bu çok daha doğal bir yaklaşım olabilir.
Bir düşünce var.
Olabilir.
Ama ikinci, üçüncü ve dördüncü katmanı üretmek zorunda değilsin.
Zamanla düşünce gelir ve geçer.
Kişi:
“Eskiden aynı konuya yarım saat takılıyordum, şimdi daha çabuk çıkıyorum.”
diyebilir.
İşte bu meditasyonun gündelik hayattaki önemli sonuçlarından biridir.
Sessizlik düşüncenin yokluğu mudur?
Belki daha derin anlamıyla hayır.
Sessizlik düşüncenin ortadan kalkması değil, düşüncenin üzerine sürekli yeni tepki eklenmemesi olabilir.
Zihin konuşuyor.
Ama sen onunla sürekli tartışmıyorsun.
Bir düşünce geliyor.
Onu kanıtlamaya çalışmıyorsun.
Bir korku senaryosu geliyor.
Hemen bütün bedeni onun içine taşımıyorsun.
Bu durumda düşünceler devam ederken içeride başka bir sessizlik oluşabilir.
Tepkisizliğin sessizliği.
Pleiades meditasyonundaki “çabasız farkındalık” burada ne anlama gelir?
Kişi sürekli zihinsel komut üretmez.
“Dön.”
“Odaklan.”
“Sus.”
“Derinleş.”
“Kontrol et.”
Bunların yerine daha geniş bir alan içinde bulunur.
Düşünceler de o alanın içinde ortaya çıkan hareketlerden biridir.
Beden gibi.
Ses gibi.
Nefes gibi.
Duygu gibi.
Bu yaklaşım düşünceyi düşman olmaktan çıkarır.
Zihin susturulmadığında meditasyon nasıl derinleşecek?
Çünkü derinleşme her zaman azaltma üzerinden gerçekleşmez.
Bazen genişleme üzerinden gerçekleşir.
Düşünce var.
Ama farkındalık daha geniş.
Bir ses var.
Ama alan daha geniş.
Bir beden duyumu var.
Ama dikkat sadece ona kapanmıyor.
Bu durumda kişinin farkındalık kapasitesi tek tek içerikleri taşıyabilecek kadar genişlemeye başlayabilir.
Pleiades meditasyonunun önemli yönlerinden biri budur.
Gözler açık meditasyonda zihin neden özellikle önemli bir çalışma alanıdır?
Çünkü dış dünya tamamen kapatılmamıştır.
Görsel uyaranlar vardır.
Ses vardır.
Bir insan geçebilir.
Bir nesne dikkatini çekebilir.
Düşünce oluşabilir.
Ama kişi bütün bunların içinde meditasyon hâlini taşıyabiliyorsa iç ve dış arasındaki ayrım azalmaya başlar.
Meditasyon artık yalnızca uyaranların kaldırıldığı özel bir alan değildir.
Hayatın içine yaklaşmaktadır.
Gözler açıkken meditasyon hâli neden daha farklıdır?
Çünkü zihin normalde görüntüyü hemen yorumlar.
Bir nesne görür.
İsim verir.
Karşılaştırır.
Bir insan görür.
Hakkında düşünmeye başlar.
Gözler açık meditasyonda görme devam ederken her görülen şeyin zihinsel hikâyeye dönüşmesi gerekmez.
Bakış daha geniş ve yumuşak kalabilir.
Dışarıdaki biçimler görünür.
Ama kişi sürekli onların peşinden gitmez.
Bu da düşünceyle ilişkinin başka bir eğitimidir.
Bir süre sonra zihin kendiliğinden susabilir mi?
Evet.
Bazen oldukça derin sessizlikler oluşabilir.
Ama bu sessizlik sonuç olarak ortaya çıkar.
Zorla üretildiği için değil.
Kişi düşünceleri sürekli beslemediğinde zihinsel hareket doğal olarak azalabilir.
Fakat bir sonraki meditasyonda yeniden çok sayıda düşünce gelebilir.
Bu da sorun değildir.
Pleiades açısından sessizliği elde edilen bir başarı gibi sahiplenmek gerekmez.
Neden bir önceki meditasyondaki sessizliği tekrar etmek isteriz?
Çünkü güzel deneyimlere tutunuruz.
Dün çok derindi.
Bugün de öyle olsun.
Geçen hafta düşünceler tamamen durmuştu.
Yine olsun.
Şimdi meditasyona mevcut hâlinle değil, geçmiş deneyimin beklentisiyle girersin.
Ve farkında olmadan yeni bir kontrol oluşur.
“Dünkü hâli yeniden üretmeliyim.”
Bu da zihnin başka bir hareketidir.
Meditasyonun her seferinde aynı olması gerekmez.
Bir gün düşünceler çok fazlaysa ne yapmalı?
Önce bunu problem olarak tanımlamamak gerekir.
Bugünkü sistem bu.
Belki gün yoğun geçti.
Belki bir karar var.
Belki bir duygu hareketli.
Belki zihnin sadece aktif.
Meditasyon sırasında bunu değiştirmeye çalışmadan görmek mümkündür.
Bazen yoğun zihinsel hareketin altında tekrar eden belirli bir tema da fark edilebilir.
Bu durumda düşünceler bir veri hâline gelir.
Tekrar eden düşünceler neden önemlidir?
Çünkü aynı düşünce sürekli geri dönüyorsa daha geniş bir iç örüntü taşıyor olabilir.
Örneğin:
“Ya yanlış yaparsam?”
Bu yalnızca bir düşünce olmayabilir.
Altında hata korkusu.
Mükemmeliyetçilik.
Kontrol.
Onay ihtiyacı.
Beden gerilimi.
Bütün bunlar bulunabilir.
Meditasyonda zihni susturmuş olsaydın belki bu örüntüyü göremeyecektin.
Bu nedenle bazı düşünceler rahatsızlık olmaktan çok kapı olabilir.
Her düşünceyi analiz etmek gerekir mi?
Hayır.
Bu da diğer uç olur.
Meditasyon sırasında her düşünceyi:
“Bu neden geldi?”
diye analiz edersen düşünce yine merkeze yerleşir.
Önce sadece fark edilir.
Eğer aynı tema tekrar tekrar görünüyorsa çalışma sonrasında daha geniş biçimde ele alınabilir.
Pleiades yaklaşımında tek bir düşünce değil, tekrar eden örüntü daha anlamlıdır.
Zihin ile beden birlikte okunabilir mi?
Evet.
Hatta çok değerlidir.
Belirli bir düşünce geliyor.
Göğüs ne yapıyor?
Nefes?
Karın?
Omuz?
Örneğin:
“Toplantıda konuşacağım.”
düşüncesi geldiğinde boğaz kapanıyorsa artık yalnızca zihinsel bir düşünceden söz etmiyoruz.
Bütün sistemin görünürlük temasına cevap verdiğini görüyoruz.
İşte Pleiades’in bütünsel okuması burada devreye girer.
Düşünce sadece zihinsel bir olay olmayabilir
Düşüncenin yanında duygu vardır.
Duygunun yanında beden.
Bedenin yanında davranış eğilimi.
Bunların tamamı aynı örüntünün farklı yüzleri olabilir.
Örneğin:
“Beni reddedecek.”
düşüncesi.
Korku.
Göğüste sıkışma.
Geri çekilme.
Sonra karşı tarafla konuşmama.
Bütün zincir bir arada çalışır.
Meditasyon bu zinciri daha erken fark etmeye yardım edebilir.
Gerçek ilerleme düşüncelerin bitmesi mi?
Belki daha çok düşünceyle özdeşleşmenin azalmasıdır.
Eskiden zihninden geçen her şeyi ciddiye alıyordun.
Şimdi bazı düşüncelerin sadece gelip geçtiğini görebiliyorsun.
Eskiden:
“Ben yapamam.”
düşüncesi hareketini durduruyordu.
Şimdi aynı düşünce gelir ama yine de hareket edebilirsin.
Bu, düşüncenin tamamen ortadan kalkmasından çok daha işlevsel bir özgürlüktür.
Meditasyonun gerçek hayattaki karşılığı burada görünür
Birisi seni eleştirir.
Zihin hemen:
“Beni değersiz görüyor.”
der.
Eskiden bu düşüncenin peşinden bütün duygusal döngü başlıyordu.
Şimdi düşüncenin oluştuğunu fark edebilirsin.
Bir saniyelik mesafe.
Belki sonra başka ihtimallere bakarsın.
İşte meditasyonun hayata inişi budur.
Zihin susturulmamıştır.
Ama artık tek anlatıcı değildir.
Pleiades neden zihni düşmanlaştırmaz?
Çünkü zihnin de insanın bütünlüğü içinde bir işlevi vardır.
Analiz gerekir.
Plan gerekir.
Ayırt etmek gerekir.
Sorun zihnin varlığı değil, her şeyi yönetmeye başlamasıdır.
Nasıl öfkenin tamamen yok olması gerekmiyorsa düşüncenin de yok olması gerekmez.
Asıl mesele doğru işlevdir.
Zihin gerektiğinde çalışır.
Gerektiğinde geri çekilebilir.
Bütünlük açısından zihin nerede durur?
Diğer kuvvetlerle birlikte.
Beden.
Duygu.
Sezgi.
İrade.
Algı.
Dikkat.
Bunların hiçbiri tek başına insanın tamamı değildir.
Zihin de değildir.
Pleiades açısından bütünlük, zihni susturmak değil, zihnin diğer katmanları işgal etmeden kendi yerinde çalışabilmesidir.
Zihin sessiz olduğunda ne yapılmalı?
Hiçbir özel şey.
Sessizlik geldiyse onunla kal.
Ama:
“İşte başardım.”
diye yakalamaya çalışma.
Çünkü yakaladığın anda zihinsel hareket yeniden başlar.
Sessizlik de diğer deneyimler gibi gelir ve değişebilir.
Onu sahiplenmek gerekmez.
Zihin çok hareketliyken ne yapılmalı?
Yine aynı şey.
Zorla susturma.
Kendini suçlama.
Aktivasyonla tanınan içsel alana geçişe izin ver.
Düşüncelerin yüzeyde hareket edebileceğini kabul et.
Farkındalığın tamamını düşüncelere vermek zorunda değilsin.
Zamanla onların ağırlığı değişebilir.
Pleiades aktivasyonunun burada önemli farkı nedir?
Kişi meditasyon hâline ulaşmak için zihnin sessizleşmesini beklemek zorunda değildir.
Aktivasyon sonrası geçiş daha doğrudan olabilir.
Düşünceler hâlâ vardır.
Ama sistem daha geniş alana geçtiğinde düşünceler merkezî konumlarını kaybedebilir.
Bu nedenle kişi:
“Zihnim susmadı, demek ki meditasyona giremedim.”
demek zorunda değildir.
Meditasyon hâli zaten orada olabilir.
Düşünceler devam ederken beden hareket edebilir mi?
Evet.
Beden spontan hareket ederken zihinden düşünceler geçebilir.
Bir insan:
“Bedenim meditasyondaydı ama zihnim düşünüyordu.”
diyebilir.
Aslında iki farklı katman aynı anda çalışmaktadır.
İnsan tek bir sistemden oluşmadığı için bu şaşırtıcı değildir.
Zamanla katmanlar arasındaki ilişki daha net hissedilebilir.
Düşünceler devam ederken enerji alanı hissedilebilir mi?
Evet.
Bir kişi beden çevresinde genişlik hissedebilir.
Ellerinde sıcaklık olabilir.
Alan algısı belirgin olabilir.
Ve aynı anda zihinden günlük düşünceler geçebilir.
Biri diğerini otomatik olarak geçersiz kılmaz.
Bu da Pleiades meditasyonunun daha geniş farkındalık yaklaşımıyla uyumludur.
Gündelik yaşamda zihnin tamamen susmasını istemek gerçekçi mi?
İnsan çalışırken düşünecek.
Karar verirken.
Plan yaparken.
İlişki kurarken.
Zihnin işlevi devam edecek.
Bu nedenle meditasyonun gerçek amacı zihni hayat dışı bir sessizliğe hapsetmek olsaydı gündelik yaşama taşınması çok zor olurdu.
Daha işlevsel amaç şudur:
Zihin çalışırken de kendi merkezini bütünüyle kaybetmemek.
Gözler açık meditasyon bu yüzden neden ileri bir entegrasyon alanıdır?
Çünkü dünya kapanmaz.
Hayat devam eder.
Görürsün.
Duyarsın.
Düşünürsün.
Ama bunlarla birlikte içsel temas da sürdürülebilir.
Bu deneyim meditasyon ile yaşam arasındaki mesafeyi azaltır.
İnsan sadece özel koşullarda merkezde olmak yerine, giderek normal yaşamda da aynı erişimi tanımaya başlayabilir.
Ontolojik olarak zihinsel sessizlik nedir?
Belki düşünce formlarının tamamen ortadan kalkması değil.
Onları taşıyan daha geniş alanın fark edilir hâle gelmesidir.
Denizi düşün.
Dalgalar vardır.
Bir dönem büyük.
Bir dönem küçük.
Ama deniz yalnızca dalgalardan ibaret değildir.
Düşünceler de farkındalık alanındaki hareketler gibi düşünülebilir.
Meditasyonda bütün mesele dalgaları durdurmak olmayabilir.
Suyun kendisini de fark etmektir.
Pleiades açısından daha derin sessizlik
Dışarıda ses olabilir.
Gözler açık olabilir.
Zihin zaman zaman düşünebilir.
Ama içeride sürekli müdahale eden merkez geri çekilmiştir.
Her şeyi kontrol etmiyorsun.
Her düşünceyi takip etmiyorsun.
Her duyuma anlam vermiyorsun.
Bir şey olmak için çabalamıyorsun.
İşte burada oldukça farklı bir sessizlik ortaya çıkabilir.
Gürültünün yokluğu değil.
Gürültünün içinde kaybolmama hâli.
O hâlde meditasyonda zihni susturmak gerekir mi?
Hayır.
Zihin bazen kendiliğinden sessizleşebilir.
Bu güzel bir deneyimdir.
Ama zorunlu değildir.
Pleiades aktivasyonundan sonra meditasyon hâline geçmek için zihnin önce durmasını beklemek gerekmez.
Düşünceler olabilir.
Gözler açık olabilir.
Çevrede hayat devam edebilir.
Ama kişi yine de daha geniş içsel hatta erişebilir.
Bu yüzden Pleiades açısından meditasyonun sorusu:
“Zihnimi nasıl sustururum?”
değil,
“Zihnim çalışırken bile onun arkasındaki daha geniş alanla temasımı koruyabilir miyim?”
sorusuna dönüşür.
Ve belki gerçek zihinsel sessizlik, hiç düşünmemek değildir.
Düşünceler varken bile onların seni sürekli kendilerinin içine çekmek zorunda olmadığı bir iç genişliğe ulaşmaktır.
Bilgilendirme notu: Bu yazı genel bilgilendirme ve Şeref Tolga Kuralay’ın meditasyon ile Pleiades yaklaşımına ilişkin kişisel gözlem, ontolojik ve spiritüel görüşlerini içerir. Düşüncelerin varlığı ya da yoğunluğu bu yazıyla teşhis edilemez; meditasyon tıbbi veya psikolojik tanı, tedavi ve psikoterapinin yerine geçmez. Süren veya günlük yaşamı zorlaştıran belirtilerde yetkili sağlık uzmanının değerlendirmesi önceliklidir.